Z życia wzięte. "Wcześniej byłam dla teściowej leniwa i brudna wieśniaczka": Teraz jestem święta, bo zachorowała i nikt nie chce się nią zająć

Wystarczało jedno zdanie rzucone niby mimochodem, przy stole, przy gościach, przy moim mężu.

Leniwa. Brudna wieśniaczka.

Słyszałam to i czułam, jak robi mi się gorąco pod skórą. Jakbym była plamą na ich rodzinnej dumie. Jakbym weszła do ich domu z błotem na butach i już nigdy nie mogła go zetrzeć, choćby nie wiem jak się starała.

Teściowa miała talent do ran, które nie krwawią od razu. Potrafiła spojrzeć na mój zlew i powiedzieć, że u niej zawsze było czyściej. Potrafiła dotknąć mojej koszuli, jakby sprawdzała, czy naprawdę umiem prać. Potrafiła mówić o mojej pracy tak, jakby była fanaberią. Potrafiła wtrącić, że na wsi ludzie mają inne standardy.

Mój mąż milczał. Zawsze. Jakby cisza była jego sposobem na święty spokój. A ja łykałam te słowa, jedno po drugim, bo nie chciałam wojny. Bo wierzyłam, że jeśli będę cierpliwa, ona w końcu przestanie.

Nie przestała.

A potem zachorowała.

Nie stało się to dramatycznie, bez ostrzeżenia. Najpierw były drobne skargi. Ból tu, ból tam. Potem badania. Kolejne wizyty. Aż wreszcie to jedno zdanie wypowiedziane przez lekarza, po którym dom robi się nagle za cichy.

I wtedy zaczęły się telefony.

Najpierw od męża. Że trzeba pojechać, zawieźć leki, zrobić zakupy, posprzątać, pomóc w kąpieli. Potem od niej. Nagle częściej, niż kiedykolwiek wcześniej.

Odebrałam pierwszy raz, bo czułam, że tak trzeba. Bo w takich momentach człowiek nie kalkuluje, tylko działa.

Jej głos był słaby. Taki, który powinien wzruszać. Ale mnie nie wzruszał. Nie od razu. Zamiast tego poczułam coś dziwnego, jakby mój żołądek ścisnął się ze strachu i gniewu jednocześnie.

Powiedziała, że tęskni. Że potrzebuje. Że jest jej ciężko.

A potem powiedziała słowa, których nigdy bym od niej nie usłyszała, gdyby była zdrowa.

Ty jesteś taka dobra. Ty jesteś jak święta.

Święta. Ja.

Zamarłam z telefonem przy uchu. Przez chwilę myślałam, że się przesłyszałam. Że to jakiś żart. Że zaraz doda swoją uszczypliwą uwagę, jak zawsze.

Ale nie. Ona mówiła to serio. Słodko. Ciepło. Tak, jakbyśmy całe życie były sobie bliskie.

Następnego dnia pojechałam do niej. Jej dom wyglądał inaczej, choć wszystko stało na swoim miejscu. Jakby choroba wprowadziła tam nowy zapach. Zapach leków, strachu i bezradności. Zastałam ją na kanapie, mniejszą, niż ją pamiętałam. Słabszą. W oczach miała coś, czego wcześniej nie było. Nie tylko ból. Także lęk.

Wtedy zobaczyłam, że inni nie przychodzą.

Jej córka, zawsze pewna siebie, zawsze głośna, nagle miała tysiąc obowiązków. Jej brat, ten od rodzinnych mądrości, nagle nie odbierał telefonu. Sąsiedzi, którzy wcześniej pili z nią kawę, teraz zniknęli za zasłonami.

Zostałam ja.

Ta brudna wieśniaczka. Ta leniwa. Ta, którą można było upokarzać bez konsekwencji.

Teraz byłam potrzebna.

Pierwsze dni były jak próba, której nikt mnie nie uprzedził, że będę zdawać. Kupić, ugotować, posprzątać, umyć, zawieźć do lekarza, poczekać w kolejce, odebrać recepty, wytłumaczyć, uspokoić. I jeszcze wrócić do domu, do swojego życia, które też przecież trwało.

A ona patrzyła na mnie tym nowym spojrzeniem.

Mówiła, że nie wie, co by bez mnie zrobiła. Mówiła, że jestem jej jedyną nadzieją. Mówiła, że Bóg mi to wynagrodzi.

Święta.

Każde takie słowo brzmiało jak kolejne zaciśnięcie pętli. Bo w jej ustach świętość nie była wdzięcznością. Była wymaganiem. Jeśli jestem święta, to muszę wytrzymać wszystko. Jeśli jestem święta, nie mogę odmówić. Jeśli jestem święta, nie mam prawa do zmęczenia.

I wtedy stało się coś, czego się nie spodziewałam.

Któregoś wieczoru, kiedy podałam jej herbatę i poprawiłam poduszkę, ona nagle złapała mnie za rękę. Mocno. Za mocno jak na kogoś słabego.

Zostań jeszcze chwilę, powiedziała. Nie zostawiaj mnie. Ty jedna mnie nie zawiodłaś.

W jej głosie był strach dziecka. Ale ja usłyszałam w nim też coś innego. Ten stary ton. Ten sam, którym kiedyś mówiła, co mam robić, jak mam żyć, kim mam być.

I wtedy we mnie pękło.

Bo zrozumiałam, że ona nie zmieniła o mnie zdania. Ona tylko zmieniła maskę. Dziś jestem święta, bo jestem użyteczna. Wczoraj byłam brudna, bo mogła mnie poniżać bez ryzyka. To nie była przemiana. To była strategia.

Usiadłam na krześle, spojrzałam na nią spokojnie i pierwszy raz w życiu nie poczułam strachu przed jej oceną.

Powiedziałam cicho, że pomogę tyle, ile mogę. Ale nie oddam jej całego siebie. Nie pozwolę, by choroba stała się nowym sposobem na kontrolę. Nie pozwolę, by jej samotność była moją karą.

Jej oczy zwęziły się od razu.

A więc jednak jesteś taka jak inni, syknęła. Myślałam, że jesteś lepsza.

To zdanie uderzyło mocniej niż wszystkie poprzednie obelgi. Bo w nim było wszystko. Jej stary świat. Jej manipulacja. Jej potrzeba, żeby ktoś nosił ją na rękach, ale nigdy nie miał prawa się zachwiać.

Wstałam. Serce mi biło szybko, ale nogi miałam pewne.

Nie jestem święta, powiedziałam. Jestem człowiekiem. I pamiętam, jak mnie nazywałaś, kiedy nie byłaś słaba.

Zapadła cisza. Gęsta, ciężka, niewygodna. W tej ciszy zobaczyłam, jak choroba odebrała jej siłę, ale nie odebrała jej dumy. Nie odebrała jej sposobu patrzenia na innych.

Wyszłam z jej domu późno, w chłodny wieczór. Na podwórku było cicho, a niebo wydawało się zbyt niskie. I choć wiedziałam, że jeszcze wrócę, bo sumienie nie jest guzikiem do wyłączenia, to wiedziałam też coś ważniejszego.

Dramat tej historii nie polega na tym, że ona zachorowała. Dramat polega na tym, że dopiero kiedy została sama, przypomniała sobie o mojej wartości. Nie dlatego, że mnie zrozumiała. Tylko dlatego, że już nie miała kogo użyć.

To też może cię zainteresować: Z życia wzięte. "Moja matka przesłuchuje swojego wnuka": Wie o wszystkim, co dzieje się w naszym domu

Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Wiadomo, co robi dziś Agata Duda. Kulisy po zakończeniu prezydentury