Udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc. Dla części wdów i wdowców będzie to oznaczało wypłaty wyższe o około 250 zł miesięcznie, czyli blisko 3 tys. zł brutto w skali roku. Ostateczna podwyżka zależy jednak od wysokości obu świadczeń oraz obowiązującego limitu.
Renta wdowia wzrośnie od 1 stycznia 2027 roku
Renta wdowia nie jest osobnym świadczeniem wypłacanym przez ZUS. To możliwość jednoczesnego pobierania własnej emerytury lub renty oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Jedno ze świadczeń wypłacane jest w całości, natomiast drugie tylko w określonej części.
Do końca grudnia 2026 roku uprawniona osoba może otrzymywać 100 proc. własnej emerytury oraz 15 proc. renty rodzinnej albo całą rentę rodzinną i 15 proc. własnego świadczenia. Wybierany jest wariant korzystniejszy finansowo.
Od 1 stycznia 2027 roku udział drugiego świadczenia zostanie podniesiony do 25 proc. Oznacza to wzrost o 10 punktów procentowych. Zmiana została zapisana w obowiązujących przepisach, nie jest więc jedynie zapowiedzią lub propozycją rządu. Z nowych zasad korzystać będzie ponad milion osób pobierających rentę wdowią. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza, że wyższe wypłaty mają ruszyć wraz z początkiem 2027 roku.
Skąd wzięła się kwota 3 tys. zł?
W czerwcu 2026 roku średnia dodatkowa kwota wynikająca z wypłaty 15 proc. drugiego świadczenia wynosiła 379,10 zł miesięcznie. Jeżeli wartość świadczeń pozostałaby na takim samym poziomie, po podniesieniu wskaźnika do 25 proc. częściowa wypłata wzrosłaby do około 632 zł.
Różnica wyniosłaby zatem około 253 zł miesięcznie. W ciągu pełnego roku dawałoby to nieco ponad 3 tys. zł brutto. Jest to jednak średnie wyliczenie, a nie jednakowa podwyżka gwarantowana każdemu emerytowi. Rzeczywista kwota będzie zależała przede wszystkim od wysokości świadczenia wypłacanego w części.
Jeżeli przykładowo wdowa otrzymuje 3500 zł własnej emerytury, a przysługująca jej renta rodzinna wynosi 3000 zł, obecnie korzystniejszy wariant pozwala pobierać 3500 zł oraz 450 zł, czyli 15 proc. renty rodzinnej. Łączna wypłata wynosi w takim przypadku 3950 zł brutto.
Od stycznia 2027 roku częściowa wypłata wzrośnie do 750 zł, ponieważ będzie stanowiła 25 proc. z 3000 zł. Całe świadczenie wyniesie więc 4250 zł brutto. Miesięczna podwyżka osiągnie 300 zł, co w ciągu roku daje 3600 zł brutto.
Przy najniższych świadczeniach wzrost będzie mniejszy
Od marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Piętnaście procent tej kwoty to 296,77 zł. Po zmianie wskaźnika do 25 proc. częściowa wypłata wyniesie 494,62 zł.
W takim przypadku miesięczna różnica sięgnie 197,85 zł, a roczna korzyść wyniesie około 2374 zł brutto. Dopiero marcowa waloryzacja w 2027 roku zwiększy podstawę obliczeń, ale jej ostateczna wysokość nie jest jeszcze znana.
Kwoty wypłacane poszczególnym osobom mogą się więc znacznie różnić. Zasada jest prosta: im wyższe świadczenie pobierane w części, tym większa potencjalna podwyżka. Nie zawsze zostanie ona jednak wypłacona w pełnej wysokości.
Limit może zmniejszyć podwyżkę renty wdowiej
Łączna wysokość świadczeń pobieranych w ramach renty wdowiej nie może przekraczać trzykrotności najniższej emerytury. Obecnie limit wynosi 5935,47 zł brutto miesięcznie i będzie obowiązywał do końca lutego 2027 roku. Aktualną wartość progu podaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Jeżeli suma pełnego świadczenia i 25 proc. drugiego przekroczy ten próg, ZUS obniży wypłatę o wartość przekroczenia. Osoby otrzymujące świadczenia zbliżone do limitu mogą więc odczuć podwyżkę tylko częściowo. Jeżeli już jedno świadczenie osiąga lub przekracza maksymalny próg, wypłata części drugiego świadczenia nie będzie możliwa.
Limit powinien zwiększyć się w marcu 2027 roku razem z waloryzacją najniższej emerytury. Do czasu ogłoszenia ostatecznego wskaźnika waloryzacji nie można jednak dokładnie wyliczyć jego przyszłej wysokości.
Czy trzeba składać nowy wniosek do ZUS?
Osoby, które już pobierają rentę wdowią, nie będą musiały ponownie składać dokumentów. ZUS ma automatycznie zwiększyć udział drugiego świadczenia z 15 do 25 proc. Pierwsza wypłata po przeliczeniu powinna trafić do uprawnionych w styczniu 2027 roku, w dotychczasowym terminie płatności.
Nowy wniosek będzie potrzebny osobom, które do tej pory nie korzystały z renty wdowiej, mimo że spełniają wymagane warunki. Formularz ERWD można przekazać elektronicznie przez eZUS, wysłać pocztą lub złożyć w placówce Zakładu.
Kto może otrzymać rentę wdowią?
Świadczenie przysługuje wdowom, które ukończyły 60 lat, oraz wdowcom po ukończeniu 65. roku życia. Osoba uprawniona musi pozostawać ze zmarłym małżonkiem we wspólności małżeńskiej do dnia jego odejścia i nie może zawrzeć kolejnego małżeństwa.
Prawo do renty rodzinnej nie może zostać nabyte wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W praktyce oznacza to, że kobieta powinna nabyć je nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat, a mężczyzna – po ukończeniu 60 lat.
Spełnienie wszystkich warunków jest konieczne. Zawarcie nowego małżeństwa powoduje natomiast utratę prawa do łączenia świadczeń. Na stronie ZUS dostępne są ankieta oraz kalkulator, dzięki którym można wstępnie sprawdzić uprawnienia i oszacować wysokość przyszłej wypłaty.
To też może cię zainteresować: Z życia wzięte. Dzieci oczekiwały, że zrezygnuję z leczenia, aby pilnować wnuków. Moja odpowiedź wywołała rodzinną awanturę
Zobacz, o czym jeszcze pisaliśmy w ostatnich dniach: Wisła na skraju wytrzymałości. Najnowsze nagranie pokazuje przerażającą sytuację